Gerstekorrels (milia): Oorzaken & Behandelingen

Wat zijn gerstekorrels?

Een gerstekorrel (milium, meervoud milia) is een klein, hard, wit of parelkleurig bolletje van een tot enkele millimeters, net onder het huidoppervlak. Het is een cystje gevuld met keratine, het eiwit waaruit de hoornlaag bestaat. Gerstekorrels zitten meestal in het gezicht, vooral rond de ogen, op de oogleden en de wangen, maar kunnen overal voorkomen. Ze zijn onschuldig en doen geen pijn.

Anders dan een puistje of een mee-eter zit een gerstekorrel niet in een open porie en is hij niet uit te drukken: de inhoud zit opgesloten onder een dun laagje huid.

Bron: DermNet, Milium, milia

Hoe ontstaan gerstekorrels?

Een gerstekorrel ontstaat als de afvoergang van een haarzakje of zweetkliertje verstopt raakt, waardoor huidschilfers zich ophopen tot een bolletje. Bij pasgeborenen komt dat heel vaak voor rond de neus en verdwijnt het vanzelf binnen enkele weken. Op latere leeftijd ontstaan gerstekorrels spontaan, na een oppervlakkige beschadiging van de huid (schaafwond, brandwond, blaren, na een peeling of laserbehandeling) of door zware, vette crèmes rond de ogen. Er bestaat ook een zeldzame vorm waarbij veel gerstekorrels bij elkaar in een ontstoken plek zitten, meestal op een ooglid of achter het oor.

Bron: Huidziekten.nl, Milia (milium, gerstekorrel), patiëntenfolder

Wat kun je zelf doen?

Gerstekorrels hoeven niet behandeld te worden en verdwijnen soms vanzelf, al kan dat maanden duren. Wat helpt om nieuwe te voorkomen: rond de ogen lichte, niet-comedogene producten gebruiken, de huid niet beschadigen en niet zelf in een gerstekorrel prikken of knijpen. Dat laatste geeft ontsteking en littekentjes en werkt meestal niet, omdat het bolletje onder de huid vastzit.

Hoe worden gerstekorrels verwijderd?

Wie er vanaf wil, kan een gerstekorrel laten verwijderen door een arts, huidtherapeut of schoonheidsspecialist. Na het ontsmetten van de huid wordt met een steriel naaldje of mesje een minuscule opening gemaakt en het bolletje eruit gedrukt. Dat duurt per gerstekorrel een paar seconden en laat meestal geen spoor na. Andere methoden zijn elektrocoagulatie (wegbranden met een fijn naaldje), curettage en bevriezing. Bij zeer veel gerstekorrels kan een dermatoloog een retinoïdecrème voorschrijven of een chemische peeling of laserbehandeling inzetten.

Bron: Berk & Bayliss (2008), Milia: a review and classification

Bij wie kun je terecht?

Voor het verwijderen van enkele gerstekorrels kun je terecht bij een schoonheidsspecialist of huidtherapeut met ervaring in het openen van milia; vraag of er steriel wordt gewerkt. Ga naar de huisarts of dermatoloog als een bultje groeit, van kleur verandert, pijn doet of niet zeker een gerstekorrel is: andere cystes, xanthelasma (gele plekjes op de oogleden) en syringomen kunnen erop lijken.

Veelgestelde vragen

Kan ik een gerstekorrel zelf uitdrukken?

Beter niet. De inhoud zit onder de huid opgesloten; knijpen geeft ontsteking en littekentjes. Laat het bolletje openen door iemand die steriel werkt.

Gaan gerstekorrels vanzelf weg?

Bij baby's altijd, binnen enkele weken. Bij volwassenen soms, maar dat kan maanden duren; vaak blijven ze zitten tot ze worden verwijderd.

Doet verwijderen pijn?

Nauwelijks. Het openen met een steriel naaldje voelt als een klein prikje; verdoving is niet nodig.

Komen gerstekorrels terug?

De verwijderde gerstekorrel niet, maar er kunnen nieuwe ontstaan, zeker bij zware crèmes rond de ogen of na huidbeschadiging.