Coagulatie behandelingen in Nederland

Wat is coagulatie?

Coagulatie, voluit elektrocoagulatie, is een behandeling waarbij een fijne naald of een klein elektrodepuntje met hoogfrequente elektrische stroom plaatselijk warmte maakt in de huid. Die warmte stolt het weefsel en sluit kleine bloedvaatjes af. Er wordt niets gesneden: het weefsel droogt in en verdwijnt, of het bloedvaatje wordt van binnenuit dichtgeschroeid. Verwante namen zijn thermocoagulatie, elektrofulguratie en elektrodesiccatie; ook apparaten als de Tele-way werken volgens dit principe.

Coagulatie wordt in Nederland vooral ingezet bij kleine huidoneffenheden: steelwratjes, gesprongen adertjes en couperose op wangen en neus, bloedblaasjes, gerstekorrels, ouderdomswratjes en kleine vetbultjes rond de ogen.

Wat zegt het onderzoek?

Elektrochirurgie is een gevestigde techniek in de dermatologie. Een overzichtsartikel uit 2021 beschrijft de verschillende vormen (fulguratie, desiccatie, coagulatie en sectie) en welke vorm bij welke afwijking past: oppervlakkige laesies die niet sterk bloeden, zoals wratten en ouderdomswratten, worden met fulguratie of desiccatie verwijderd; bloedvaatjes met coagulatie. Hetzelfde artikel wijst op het risico van elektromagnetische storing bij mensen met een pacemaker, defibrillator of ander implantaat. Voor gesprongen adertjes op de neus beschrijft een studie uit 2016 een eenvoudige, effectieve behandeling met een naald die het vaatje direct coaguleert.

Bron: Eginli et al. (2021), Electrosurgery in dermatology en Byun et al. (2016), Needle-assisted electrocoagulation for nasal telangiectasia

Hoe verloopt een behandeling?

De huid wordt gereinigd en de behandelaar zoekt de plekjes op, vaak met een vergrootglas of loep. Per oneffenheid raakt het naaldje de huid een fractie van een seconde aan; dat voelt als een warm prikje of een klein speldenprikje. Verdoving is meestal niet nodig, bij grotere plekjes of gevoelige zones kan een verdovende crème worden gebruikt. Een sessie duurt een kwartier tot een half uur, afhankelijk van het aantal plekjes.

Na afloop is de plek rood en ontstaat een klein korstje dat na een tot twee weken loslaat. Adertjes kunnen direct verdwijnen of in de weken erna vervagen. Soms is een tweede sessie nodig, bijvoorbeeld bij uitgebreide couperose.

Bijwerkingen en risico's

Roodheid, een branderig gevoel en korstjes horen bij de behandeling. Zeldzamer zijn een licht of juist donker plekje op de behandelde plaats, een klein putje of littekentje, vooral als het korstje te vroeg wordt losgepeuterd. Coagulatie is niet geschikt bij een pacemaker of ander elektronisch implantaat zonder overleg met de arts, bij een ontstoken of open huid en bij een pigmentvlek of bultje waarvan niet zeker is dat het goedaardig is. Een plekje dat groeit, bloedt of van kleur verandert hoort eerst bij de huisarts of dermatoloog.

Bron: DermNet, Electrosurgery

Coagulatie of een andere behandeling?

Voor couperose en gesprongen adertjes zijn een vaatlaser of IPL het alternatief: die behandelen een groter oppervlak in één keer, coagulatie werkt per adertje en is preciezer bij losse vaatjes. Steelwratjes kunnen ook worden afgeknipt of bevroren. Een plasmabehandeling lijkt op coagulatie, maar werkt met een vonkje boven de huid en wordt vooral voor huidverstrakking gebruikt.

Veelgestelde vragen

Doet coagulatie pijn?

Het voelt als een reeks korte, warme prikjes. De meeste mensen hebben geen verdoving nodig; bij gevoelige zones kan een verdovende crème helpen.

Komen de plekjes terug?

Een behandeld steelwratje of adertje komt zelf niet terug, maar er kunnen nieuwe ontstaan, zeker bij couperose.

Wie voert coagulatie uit?

Huidtherapeuten, dermatologen, laserklinieken en schoonheidssalons met een coagulatieapparaat en de bijbehorende opleiding. Vraag of de behandelaar een onbekend plekje eerst laat beoordelen.