Hyperhidrose: Oorzaken & Behandelingen

Wat is hyperhidrose?

Hyperhidrose is overmatig zweten: meer dan nodig is om het lichaam af te koelen, ook zonder warmte, inspanning of spanning. Meestal blijft het beperkt tot bepaalde gebieden: de oksels, de handpalmen, de voetzolen of het gezicht en de hoofdhuid. Kleding is steeds nat, een hand geven is ongemakkelijk, papier wordt vochtig bij het schrijven. De klachten beginnen vaak in de puberteit en houden jaren aan.

In de meeste gevallen is er geen duidelijke oorzaak; dat heet primaire of idiopathische hyperhidrose, en het komt bij dertig tot vijftig procent van de mensen in de familie voor. Zweet je over het hele lichaam meer, dan kan dat samenhangen met overgewicht, een schildklieraandoening, medicijnen, de overgang of een andere ziekte. Dat is een reden om eerst naar de huisarts te gaan.

Bron: NVDV, Hyperhidrosis

Wat kun je zelf doen?

Draag luchtige kleding van katoen of wol en verschoon sokken en schoenen regelmatig. Een deodorant of lotion met aluminiumzouten remt de zweetklieren; breng die 's avonds op een droge huid aan en was de huid 's ochtends. Bij zweetvoeten helpen ademende schoenen en het goed drogen van de huid, ook om voetschimmel en nagelschimmel te voorkomen. Vermijd triggers zoals scherp eten, alcohol en cafeïne als je merkt dat die het zweten verergeren.

Bron: Thuisarts.nl, Ik zweet veel

Welke behandelingen zijn er?

• Aluminiumchloride in een sterkere concentratie, via de huisarts of apotheek, als een gewone deodorant onvoldoende helpt. Kan de huid irriteren.

• Iontoforese: handen of voeten in een bak water waar een zwak stroompje doorheen loopt, enkele keren per week tot het zweten afneemt en daarna als onderhoud. Vooral geschikt voor handen en voeten; een thuisapparaat is mogelijk.

• Injecties met botulinetoxine in de oksels of handen blokkeren tijdelijk de zenuwprikkel naar de zweetklieren. Het effect is meestal goed, maar houdt drie tot negen maanden aan en de behandeling moet worden herhaald. Injecteren is een voorbehouden handeling: een BIG-geregistreerde arts voert de behandeling uit of is fysiek aanwezig, superviseert en blijft verantwoordelijk. Controleer de arts in het openbare BIG-register.

• Tabletten (anticholinergica) die het zweten via de zenuwen remmen, met bijwerkingen als een droge mond en wazig zien.

• Radiofrequente of microgolfbehandeling van de okselzweetklieren, die de klieren blijvend beschadigt, en als laatste stap een operatie aan de zenuwen. Beide via een arts.

Een overzichtsartikel in het tijdschrift van de Amerikaanse dermatologen beschrijft botulinetoxine als een gangbare tweede stap zodra lokale middelen falen, en als een van de meest effectieve behandelingen voor primaire hyperhidrose.

Bron: Nawrocki & Cha (2020), Botulinum toxin: pharmacology and injectable administration for the treatment of primary hyperhidrosis

Bij wie kun je terecht?

Begin bij de huisarts, die andere oorzaken uitsluit en aluminiumchloride of tabletten kan voorschrijven. Voor injecties ga je naar een dermatoloog of een cosmetisch arts; sommige klinieken bieden de behandeling van de oksels als cosmetische behandeling aan. Iontoforese wordt soms gestart onder begeleiding van een fysiotherapeut of huidtherapeut. Vraag bij elke aanbieder wie de behandeling uitvoert en wat de verwachte duur van het effect is.

Vergoeding

De behandeling van hyperhidrose kan (deels) vergoed worden als de huisarts of dermatoloog een medische indicatie stelt; dat verschilt per behandeling en per verzekeraar. Injecties met botulinetoxine worden volgens de NVDV niet in alle gevallen vergoed. Vraag dit vooraf na bij je verzekeraar.

Veelgestelde vragen

Is veel zweten gevaarlijk?

Nee, maar het kan het dagelijks leven flink beperken en de huid kwetsbaar maken voor schimmelinfecties. Zweet je plotseling veel meer dan vroeger, ook 's nachts, laat dat dan door de huisarts beoordelen.

Hoe lang werkt een injectie met botulinetoxine?

Meestal drie tot negen maanden; daarna komt het zweten terug en moet de behandeling worden herhaald.

Helpt een deodorant met aluminium?

Vaak wel bij milde klachten. Breng het middel 's avonds op een droge huid aan; overdag heeft het minder effect.

Kan een schoonheidssalon hyperhidrose behandelen?

Injecties niet: dat is voorbehouden aan een arts of gebeurt onder diens supervisie. Voor advies over lokale middelen en iontoforese kun je bij de huisarts of een huidtherapeut terecht.